|
Uykuya niçin
ihtiyaç duyuyoruz?
. Bu sorunun yanıtına dair tartışmalar hala
sürüyor. Ancak uykunun öne sürülen işlevlerini
şöyle listeleyebiliriz:
1.) Vücudumuzdaki biyolojik işleyişleri
yavaşlatarak enerji korumak.
2.) Beden ve zihnimizi yenilemek, büyümek.
3.) Gün içinde öğrenilenlerle belleği
güçlendirmek.
4.) Bilinçaltımızdaki korku ve bastırılmış
güdülerle yüzleşmek (Freudyen yaklaşım).
. Yalnızca bir gece uykusuz kalmış olmak bile
ertesi gece uykuya hemencecik dalmamıza neden
olabiliyor. Bunun nedeninin, uyanık geçen her
saat beynimizin thalamus ve serebrum
bölgelerinde sayısı artan adenozin isimli
nörotransmitter olduğu düşünülüyor. Bu kimyasal
beyinde uyarılmışlık yaratan sistemleri
bastırıyor ve uzun süre uyanık kalan bedenin
uykuya dalmasını tetikliyor.
Uykusuzluğun
yani insomnia’nın sebepleri şunlardır:
- Yatağa
beraberinizde endişe verici sorunlarınızı
götürmek
- Kafanıza
takılan yanlış bir düşünce
- Gerginlik
ya da aşırı yorgunluk
- Bir
hastalıktan dolayı acı ya da rahatsızlık
- Kötü uyku
koşulları
- Suçluluk
duygusu
- Kötü
Alışkanlıklar
-
Bazı İnsanlar uykusuzluğu alışkanlık
derecesinde yaşarlar. Onlar her gece yatağa
yattıklarında uyuyamayacaklarını ve bunun bir
işkence olduğunu bilirler.
Uyku merkezlerindeki dikkatli araştırmalar bu
insanların aslında gece boyunca çoklu uyku
sürelerini gerçekleştirdiklerini ama
sorunlarının uykusuzluğa odaklanmak ve uykudaki
amnezi olduğunu ortaya koymuştur.
Ama bu bilgi insanların kaygısını ve
yorgunluğunu azaltmaya yetmez.
Bazı uykusuzluk tiplerinde genelde geçmişte
yaşanmış bazı olayların uykudan kaçınmada
izlenimci bir davranışsal örüntü yarattıkları
görülür. Örneğin, sürekli uykuyu bölen tramvatik
bir rüyayı tedavi etmek genellikle bir uyku
isteksizliğini doğurur. Saldırıya uğramış,
kazada yaralanmış ya da bir operasyon sırasında
travma durumunda olan insanlar genellikle genel
anestezi altında yineleyici uyku esnasında bu
deneyimlerinin verdiği sıkıntıdan kurtulurlar.
Sonuç olarak bu hastalarda uykularını engelleyen
ya da sık sık amnezi ile uyanmalarına sebep olan
düzensiz bir alarm sistemi gelişmiştir. Bu
amnezi yüzünden de bu bozukluğu
düzeltememektedirler.
Uykusuzluğun başka sebepleri:
Çocukluk
travması:
(ruhsal ve fiziksel)
Geceleri zalim anne-babalar tarafından dövülme.
Bu insanın anlaması gereken şey deneyimin “oraya
dönmek ve uykusuna müdahale edilmesine gerek
olmadığını” görmektir.
Hamilelikteki uykusuzluk:
Bu uykusuzluk doğum sancılarından ya da annenin
bebeğine bir şey olabileceği korkusundan
kaynaklanmaktadır.
Bir
akrabanın ciddi hastalığından kaynaklanan
uykusuzluk:
Bir akrabanızın gece ölmesi korkusundan
kaynaklanan uykusuzluktur.
Cinsel
tacizden kaynaklanan uykusuzluk:
Bu çocukken uykuda cinsel tacize uğrama sonucu
gerçekleşen travmadır. Olay unutulabilir ama
ideodinamik farkındalık seviyesinde bu durum
kolaylıkla yeniden canlanarak yaş gerilemesiyle
birlikte çok önemli bir sorun haline gelebilir.
Bu durumda insanın uyuması mümkündür ama hala
gelebilecek bir tehlikeye karşı tetikte ve yine
böyle bir durumun tekrarlanmasına karşı uyanık
olamaya ve ne yapacağını biliyor olmaya bel
bağlamıştır.
|